اسلام، فكر جدایى از زندگى دنيا و گوشه نشينى و كناره‏گيرى از مردم و به تعبير ديگر رهبانيت راباطل و ناپسند اعلام كرد، اما اعتكاف را به عنوان فرصتى براى بازگشت به خويش و خداى خويش قرار داد، تا كسانى كه از هياهو و جنجالهاى زندگى مادى خسته مى‏شوند، بتوانند چند صباحى با خداى خود خلوت كنند و جان و روح خود را با خالق هستى ارتباط دهند، و با توشه معنوى و اعتقادى راسخ و ايمان و اميدى بيشتر به زندگى خود ادامه دهند، و خود را براى صحنه‏هاى خطر و جهاد در راه خدا آماده سازند و هميشه با ياد خدا تلاش كنند و خود را در محضر پروردگار ببينند و از نافرمانى او بپرهيزند و به سوى سعادت دنيا و آخرت گام بردارند. كه با اندك تأملى در احكام و مسائل اين برنامه زيباى عبادى پى به چنين حقايقى خواهيم برد.

از آنجا كه پس از پيروزى انقلاب اسلامى در ايران، سنت اعتكاف حيات ديگرى يافته و جمع زيادى از مشتاقان به ويژه جوانان بدان روى آورده‏اند و چون در سابق، كمتر مورد توجه بوده ، احكام آن در اكثر رساله‏هاى توضيح المسائل يافت نمى‏شود، لذا بر آن شديم كه احكام اعتكاف را به مقدارى كه مورد ابتلاء و نياز است، با استفاده از منابع معتبر فقهى و استفتاء آت جديد، مطابق با فتاواى مراجع معظم تقليد آماده كنيم، كه دفتر حاضر حاصل اين تلاش است . اميدواريم راه‏گشاى بندگان خالص خداوند باشد و مورد قبول حضرت حق قرار بگيرد.

ضمن آرزوى قبولى طاعات و عبادات، حال كه اين توفيق نصيب شما شده است كه در جمع معتكفين حاضر هستيد جا دارد با تأمل و تدبر نسبت به اين عبادت اهتمام داشته باشيد.

گرچه در خصوص اعتكاف كتابهاى مفصلى نوشته شده است اما اكثراً در فضل اين عبادت و يا احكام آن بوده است. در اين نوشته چند توصيه عملى به معتكفين گردآورى شده است كه تقديم مى‏گردد.

1- آمادگى و تهيا:

معتكف بايد قبل از ورود به اعتكاف خود را از نظر معنوى و روحى آماده كند. بايد نسبت به اموال دقت كنيد، نسبت به مكان انتخابى بى تفاوت نباشيد. از قبل بگيريد كه به يك سفر سرنوشت‏ساز مى‏رويد لازم است يك جلد قرآن، مفاتيح الجنان، نهج‏البلاغه و صحيفه سجاديه و خودكار و كاغذ و لباسى پاك و مختصر پولى كه شبهه‏اى در آن نيست به همراه داشته باشيد.

2- حضور دل:

معتكف با ورود به مسجد عبادت را با رضايت حضرت حق و قريةالى الله شروع مى‏كند . به دليل اهميتى كه حضور قلب در عبادت دارد به شما معتكفين توصيه مى‏شود هنگام ورود به مسجد در حالى كه از اعمال خود بيم و ترس داريد اما به فضل پروردگار اميدوار باشيد.

3- برنامه‏ريزى و زمانبندى:

معتكفين براى خود برنامه دقيقى داشته باشند كه به عنوان نمونه به چند مورد اشاره مى‏شود:

1-3- در طول اعتكاف با وضو باشيد : اين سنت حسنه كه در تقليل گناه مؤثر است و كمتر در بين جامعه رواج دارد به عنوان يك دستورالعمل به معتكفين توصيه مى‏شود.

2-3- نماز جماعت : همه نمازهاى واجب را به جماعت بخوانيد و اگر مردم رضايت داشته باشند از امام جماعت بخواهيد كه سجده‏ها ، ركوع ها و قنوقها را طول دهد و حتى الامكان تعقيبات كامل نماز و اوقات آنها مراعات گردد.

3-3- خوردن و آشاميدن : به ميزانى تناول كنيد كه حال عبادت داشته باشيد مطلقاً از پرخورى پرهيز كرده و به ميزان نياز آب و طعام استفاده نماييد.

4-3- قرائت قرآن كريم : در طول برنامه اعتكاف به ميزانى كه ميسر است قرآن بخوانيد و از علمايى كه در بين شما هستند بخواهيد در خصوص بعضى آيات براى شما سخن بگويند.

5-3- اقامه نمازهاى مستحبى: سعى كنيد در اين ايام نوافل را به جا آوريد چهار ركعت نماز پس از نماز مغرب و دو ركعت نماز نشسته پس از نماز عشاء دو ركعت قبل از نماز صبح، هشت ركعت قبل از اذان ظهر و هشت ركعت قبل از نماز عصر و 11 ركعت نماز از نيمه شب تا قبل از طلوع فجر كه نافله و نماز شب است، اين نمازها به صورت دو ركعتى خوانده مى‏شوند.

6-3- انجام مطالعه و تشكيل جلسات علمى : حال كه توفيق داريد در خانه خدا به يكى از بهترين عبادات بپردازيد از علماء حاضر در اين شهر دعوت كنيد تا براى جمع شما سخنرانى و وعظ كنند.

در صورتى كه در اين شهر و مسجد عالمى يافت نشود از مطالعه كتاب غافل نشويد . موضوع مطالعه از قبل آماده شود. اگر مطالعه از عبادات معمول برتر نباشد قطعاً كمتر نخواهد بود.

7-3- بهره‏گيرى از مراسم مداحى و قرائت قاريان برجسته : مداحان عزيز مناجاتها و دعاها و قاريان گرامى آيات قرآن را براى معتكفين بخوانند. مناجات اميرالمؤمنين در مسجد كوفه با صداى خوب و مداحى ترجمه آن تحفه‏اى بس گرانبها براى معتكفين خواهد بود.

4- حفظ دستاوردها:

شايسته است معتكفين از دستاورد اعتكاف به خوبى مراقبت كنند. اگر در اين سه روز موفق شدند و محاسبه دقيقى از اعمال خود داشته باشند . يا توانسته باشند با قرآن انس پيدا كنند و از عبادات لذت ببرند، اين روش را به تمام روزهاى سال بكشانند. اگر توفيق توبه پيدا شد اين توفيق را به راحتى از دست ندهند و خود را با گناه آلوده نكنند و توبه نشكنند.

5- رعايت دقيق احكام مربوط اعتكاف:

به منظور آگاهى بيشتر معتكفين عزيز به احكام اعتكاف كتابى در اين خصوص تهيه و براى كليه مراكزى كه اين سنت حسنه برگزار مى‏گردد ارسال شده است حتماً نسبت به مطالعه آن اقدام نماييد.

6- خلوت گزينى جهت عبادت:

اگر امكانات مسجد اجازه بدهد معتكف در قسمتى از مسجد جاى ويژه‏اى براى عبادت در نظر بگيرد تا در اين مكان بدون مزاحمت ديگران به انجام مستحبات و اعمال خود بپردازد.

7- رعايت نظافت و بهداشت محيط اعتكاف:

شايسته است معتكفين در اوقات نمازها لوازم خود را جمع و جور كنند و مسجد را براى اقامه نماز جماعت آماده نمايند. خوابيدن در زمان نمازها و نامرتب بودن لوازم شخصى اثر خوبى براى نمازگزاران ندارد.

8- دعاى خالصانه:

از همه عزيزان تقاضا مى‏شود جهت استفاده بيشتر از اين فضاى عرفانى و روحيات بالاى معنوى تحصيل شده از بركات ايام اعتكاف دعاى خالصانه و خاضعانه براى تعجيل در ظهور آقا امام زمان (عج) ، سلامتى و دوام عمر پر بركت براى مقام معظم رهبرى حضرت آيت الله خامنه‏اى (دام عزه)، افزايش عزت و اقتدار نظام مقدس جمهورى اسلامى در عرصه‏هاى بين‏المللى و همچنين نزول بركات و نعمات آسمانى از درگاه حق بارى تعالى مسئلت نمايند اميد است مورد اجابت واقع شود.